top of page

Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) Kimdir?

Toplantı odasında Yeşil Sertifika Uzmanı YESU kalemle konuşuyor, arkada üç meslektaşı dikkatle dinliyor.
Binalar ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliği uyarınca yürütülen bu sertifikasyon sisteminde, projelendirme ve belgelendirme adımlarının teknik ve idari açıdan sevk ve idaresini üstlenen temel aktör Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) olarak tanımlanmıştır.

YeS-TR (Ulusal Yeşil Sertifika Sistemi), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından binaların ve yerleşmelerin çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik performanslarını ulusal ölçekte belgelendirmek amacıyla uygulanmaktadır. Binalar ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliği uyarınca yürütülen bu sertifikasyon sisteminde, projelendirme ve belgelendirme adımlarının teknik ve idari açıdan sevk ve idaresini üstlenen temel aktör Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) olarak tanımlanmıştır. YESU; binaların ve yerleşmelerin yer seçiminden başlayarak bütünleşik tasarım, yapım ihalesi, şantiye uygulamaları ve işletme süreçlerinde yapı sahiplerine, yüklenicilere ve kamu idarelerine danışmanlık sunan yetkili profesyoneldir.


Mevzuata göre Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) olabilmek için öncelikle mimarlık, mühendislik (inşaat, makina, elektrik, çevre vb.), şehir ve bölge planlama veya peyzaj mimarlığı gibi ilgili meslek disiplinlerinden 4 yıllık lisans mezuniyeti şartı aranmaktadır. Lisans mezuniyetinin ardından adaylar, Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitici kuruluşlar (üniversiteler, kamu kurumları veya sivil toplum kuruluşları) tarafından düzenlenen resmi uzmanlık eğitimine katılmak zorundadır. Eğitim müfredatı; temel kavramsal bilgi, 11 adet kategori bazlı teknik ders modülü (BBT, YMD, İOK, EKV, SAY, BOL, AKE, UHA, KET, SES, İNO) ve YeS-TR dijital otomasyon yazılımı eğitimi olmak üzere toplam 13 farklı modülden ve en az 30 saatlik ders programından oluşmaktadır.


Eğitim programını katılım şartını sağlayarak tamamlayan adaylar, Bakanlık ve eğitici kuruluşlar marifetiyle gerçekleştirilen yazılı sınava girmeye hak kazanırlar. Her bir ders modülünden en az 4 soru olmak üzere toplam 60 sorudan oluşan bu test sınavında adayların temel kavramsal bilgi, kategori bazlı teknik hesaplama yöntemleri ve YeS-TR yazılım bilgileri ölçülmektedir. Sınavdan 100 üzerinden en az 70 puan alan başarılı uzman adayları, Bakanlıkça YeS-TR portalı üzerinde tanımlanarak Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) unvanı ve yetkisi kazanmaktadır.


Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) Kimdir? Görevleri, Eğitimi ve Yetkilendirme Süreci

Güncellenen mevzuat hükümleri uyarınca YESU yetkisinin geçerlilik süresi 15 yıl olarak belirlenmiş olup geçiş hükmü kapsamında önceden yetki alan uzmanlar için bu süre 10 yıl olarak uygulanmaktadır. Yetki süresinin bitiminde uzmanlar, eğitime yeniden katılmaksızın eğitici kuruluşlardan Bakanlıkça belirlenen yenileme eğitimlerini alıp sınava girerek yetkilerini uzatabilmektedir. Ayrıca Bakanlıkça değerlendirme kılavuzlarında versiyon değişikliği (V1, V2 vb.) yapılması durumunda, yetkisi devam eden uzmanların güncellenen versiyon hakkında eğitici kuruluştan eğitim almaları zorunludur; aksi halde eğitim almayan uzmanların yetkileri askıya alınır.


Sistemdeki en kritik teknik ayrımlardan biri, Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) ile Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı (YESDU) arasındaki görev ve bağımsızlık kuralıdır. Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca YESU, plan, proje ve inşa süreçlerinde sadece bina veya yerleşme sahibine danışmanlık yapmak ve başvuru dosyasını hazırlamakla yükümlüdür. Dosyaları inceleyip puanlama yapan YESDU’lar ise Değerlendirme Kuruluşu olan Türkiye Çevre Ajansı bünyesinde görev alır. Bir YESU, danışmanlık yaptığı projenin değerlendirme uzmanı olamayacağı gibi, YESDU olarak görev yaptığı süre boyunca dışarıdan danışmanlık hizmeti sunamaz.


Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) kimdir? YESU, projenin hedeflenen sertifika seviyesine ("Geçer", "İyi", "Çok İyi", "Ulusal Üstünlük") ulaşabilmesi için gerekli tüm teknik kanıt belgelerini toplar ve doğruluğundan sorumlu olarak sisteme kaydeder. Bütünleşik bina tasarımı, BEP-TR enerji simülasyonları, su ve atık yönetimi hesapları, iç ortam kalitesi analizleri ve malzeme EPD raporları YESU tarafından çevrimiçi YeS-TR otomasyon portalına yüklenir. Değerlendirme Kuruluşundan (YESDU) gelen teknik inceleme notları ve eksiklik bildirimleri doğrultusunda gerekli revizyonları yapmak da YESU'nun görev alanındadır.

Kamu Binaları İçin Yeşil Sertifika Uygulama Rehberi esas alındığında Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU), projelerin beş ana aşamasında yönlendirici bir rol üstlenir. Bu aşamalar; Hazırlık ve Planlama (1. Aşama), Proje / Bütünleşik Tasarım (2. Aşama), Yapıma Yönelik İhale (3. Aşama), İnşaat Uygulamaları (4. Aşama) ve İşletme (5. Aşama) adımlarından oluşmaktadır. Kamu idareleri veya yatırımcılar, YESU hizmetini dışarıdan hizmet alımıyla temin edebileceği gibi kurum bünyesindeki yetkili bir personeli de YESU olarak görevlendirebilmektedir.


Proje aşamasında YESU; mimar ve mühendislerden oluşan disiplinler arası ekibe rehberlik ederek teknik şartnamelere YeS-TR sürdürülebilirlik kriterlerinin işlenmesini sağlar. Yapıma yönelik ihale aşamasında ise şantiye atık yönetimi, gürültü denetimi ve iş sağlığı güvenliği (BBT 04 K3 zorunlu kriteri) gibi bağlayıcı hükümlerin ihale dokümanlarına aktarılmasına danışmanlık eder. Şantiye uygulamaları ve imalatlar sırasında kanıt belgeleri derleyen YESU, geçici kabul sonrasında nihai başvuru dosyasını tamamlayarak Yapı Kullanma İzin Belgesi (iskan) entegrasyonunu yönetir.


Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, YESU’ların faaliyetlerini kurulan denetim komisyonları aracılığıyla düzenli olarak denetlemektedir. Sorumlu olduğu projelerde sertifika seviyesini değiştirecek mertebede veya asgari kriterleri karşılamak üzere hatalı işlem yaptığı tespit edilen uzmanların yetkileri 6 ay süreyle askıya alınır. Farklı projelerde 3 kez hatalı işlem yaptığı belirlenen veya gerçeğe aykırı/yanıltıcı belge kullandığı tespit edilen uzmanların yetkileri ise bir daha verilmemek üzere süresiz olarak iptal edilmektedir.


Sonuç olarak Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU), Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefleri, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği 10.000 m² kamu binaları zorunluluğu ve yeşil kalkınma vizyonu doğrultusunda yapı sektörünün nitelikli dönüşümünü sağlayan kilit profesyoneldir. Binaların ve yerleşmelerin çevresel ayak izini düşüren, doğal kaynak kullanımını optimize eden ve sağlıklı yaşam alanları oluşturan YESU’lar; sadece bir belge başvuru aracısı değil, yapılı çevrenin sürdürülebilir geleceğini inşa eden teknik liderlerdir.


Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) eğitimi ve sınavı, YESU nasıl olunur yetki şartları, Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı (YESDU) farkı, YeS-TR uzmanlık yetki süresi, Türkiye Çevre Ajansı (YESDU) onay süreci, Yeşil Sertifika Uzmanı görev ve sorumlulukları.


Kaynakça

  1. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Binalar ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliği (Resmî Gazete Tarihi: 12.06.2022, Sayı: 31864; Değişiklikler: 21.10.2024 / 02.12.2025).

  2. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü. Kamu Binaları İçin Yeşil Sertifika Uygulama Rehberi, Ankara, Mart 2026.

  3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Yeşil Sertifika Bina Değerlendirme Kılavuzu (YES-TR Rehberi v1-HR).

  4. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Yeşil Sertifika Ulusal Yeşil Bina ve Yeşil Yerleşme Sertifikasyonu Eğitime İlişkin Hususlar (Ek-3).

  5. Ecobuild. YeS-Tr Yeşil Bina Sertifikası Nedir? YeS-Tr Nasıl Alınır? Teknik Blog İncelemesi.

🎓 Tüm YeS-TR makale serinizi tamamladıktan sonra, sitenizdeki okuyucular için YESU uzmanlık sınavına hazırlık konularını veya yetkilendirme adımlarını içeren pratik bir rehber kitapçık taslağı hazırlamamı ister misiniz?

 
 
 

Yorumlar


bottom of page